ระบบประสาท

ระบบประสาท เป็นระบบหลักในการควบคุมการทำงาน ควบคุมจังหวะและประสานการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ของมนุษย์ เป็นศูนย์กลางของจิตใจ ความคิด การเรียนรู้ และความจำ การทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกายมนุษย์ถูกควบคุมด้วยระบบควบคุม 2 ระบบ อีกระบบหนึ่งคือ ฮอร์โมนจากต่อมไร้ท่อ ระบบประสาทร่วมกับฮอร์โมนในการควบคุมจังหวะและความคงที่ (ความสมดุล) ต่าง ๆ จากการกระตุ้นของสิ่งแวดล้อมทั้งภายนอกและภายในร่างกาย(สิ่งเร้า)ที่ผ่านทาง ตัวรับหรืออวัยวะรับความรู้สึก (receptor)

ระบบ ประสาทประกอบด้วย สมอง ไขสันหลังเส้นประสาท และแกงเกลีย (ganglia) และยังประกอบด้วยเนื้อเยื่อชนิดอื่น ๆ เช่น เลือด และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เป็นต้น การทำงานของระบบประสาทจำแนกออกเป็น  3 ประการ โดยหน้าที่ทั้งหมดมีความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกัน ได้แก่ การรับความรู้สึก (sense) การบูรณาการ (integrate) และการสั่งการ (command)

เนื้อเยื่อประสาท ประกอบด้วยกลุ่มเซลล์พื้นฐาน 2 ชนิด

1.neuron จำนวนประมาณ 1 แสนล้านเซลล์

2. neuroglia (แทรกอยู่ในช่องว่างระหว่างเซลล์)   ทำหน้าที่พยุงหรือป้องกันเซลล์ประสาท มี  จำนวน  มากกว่านิวรอน 10-50 เท่านอก จากเซลล์ 2 ชนิดนี้แล้ว ในเนื้อเยื่อประสาทยังรวมไปถึงปลายประสาท (nerve ending) เส้นประสาท (nerve) และปมประสาท (ganglia) ด้วย

ชนิดของเนื้อเยื่อประสาท

1. เนื้อเยื่อสีเทา (gray matter) พบที่ nuclei ของ  สมอง-ไขสันหลัง และ ganglia

2.เนื้อเยื่อสีขาว (white matter) พบที่สมองและ  รอบ ๆ แกนของไขสันหลัง

เซลล์ประสาท (Nerve Cell)

มีชื่อเรียกเฉพาะว่า นิวรอน (neuron) เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของระบบประสาทมีขนาดและรูปร่างแตกต่างกันหลายแบบ นิ วรอนเกือบทั้งหมดไม่มีcentriolesจึงมีการแบ่งเซลล์เฉพาะระยะที่เป็นทารกอยู่ ในครรภ์มารดาเท่านั้น แต่ในระยะหลังคลอดจะเจริญเติบโตด้วยการเพิ่มขนาด

เส้นประสาท (Nerve)

คือ กลุ่มของเส้นใยประสาท (nerve fiber) ที่อยู่นอก CNS ทำหน้าที่เป็นทางเดินของกระแสประสาท (nerve impulse)

ชนิดของเส้นประสาท

1. เส้นประสาทรับความรู้สึก (sensory or   afferent nerve)

2. เส้นประสาทนำคำสั่ง (motor or   efferent nerve)

3. เส้นประสาทผสม (mixed nerve)

ปลายประสาท

คือ ส่วนปลายสุดของเส้นประสาท (ส่วนที่ไกลไปจากระบบประสาทส่วนกลาง) ที่ไปสัมผัสกับสิ่งเร้าทั้งภายนอกและภายในร่างกายหรืออวัยวะเป้าหมาย ปลายประสาทแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ ปลายประสาทรับความรู้สึก (sensory nerve ending) และปลายประสาทสั่งการ (motor nerve ending)ปลาย ประสาทรับความรู้สึก (sensory nerve ending)  จะรับความรู้สึกต่าง ๆ จากตัวรับ (receptor) ซึ่งเป็นโครงสร้างที่อยู่ตรงปลายของเส้นประสาทในอวัยวะความรู้สึก สามารถรับการกระตุ้นจากสิ่งเร้า และเปลี่ยนสิ่งเร้านั้นให้กลายเป็นกระแสประสาท ส่งไปตามเส้นประสาทเข้าไปรับรู้ที่ระบบประสาทส่วนกลางได้ อวัยวะรับความรู้สึกที่ปลายประสาทรับความรู้สึกพบได้ที่บริเวณผิวหนัง เยื่อบุผิว กล้ามเนื้อ ข้อต่อและเอ็นปลายประสาทสั่งการ (motor nerve ending)  คือ ปลายสุดของแขนงแอกซอน (axon terminal) ของเส้นใยประสาทสั่งการ (motor nerve fiber) ที่ไปไซ แนพส์ กับเซลล์กล้ามเนื้อ ซึ่งเรียกจุดไซแนพส์ นี้ว่า motor end plate เมื่อมีกระแสประสาทมาถึง motor end plate ก็จะมีการหลั่งสารสื่อประสาท (neurotransmitter) ออกมาจาก axon terminal แล้วเคลื่อนไปจับกับตัวรับที่ผิวของกล้ามเนื้อ เพื่อเหนี่ยว นำให้เกิดกระแสประสาทกระจายไปทั่วกล้ามเนื้อ ทำให้เกิดการหดตัว หรือไปสิ้นสุดที่ต่อมของร่างกาย เพื่อสั่งการให้ต่อมหลั่งสิ่งคัดหลั่งตัวรับหรืออวัยวะรับความรู้สึกรับรู้การกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อมทั้งภายนอกและภายในร่างกาย แล้วส่งกระแสประสาท “ความรู้สึก” ไปยัง CNS

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s